|
Zaloguj :: Zarejestruj |
| HOME |
 |
MIASTA |
|
MAZURY |
|
GÓRY |
|
POMORZE |
|
RANKINGI |
|
KONKURSY |
| :: Wis?a | |||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
OgólneWis?a to górska miejscowo?? w Beskidzie ?l?skim.
Wis?a to miasto le??ce u ?róde? najwi?kszej polskiej rzeki. Ze ?róde? na Baraniej Górze wyp?ywaj? potoki Czarna i Bia?a Wise?ka, które po po??czeniu si? i przyj?ciu wód potoku Malinka tworz? rzek? Wis??. HistoriaPocz?tki Wis?y si?gaj? prze?omu XVI i XVII wieku. Jej tereny kolonizowano wzd?u? biegu rzeki, gdzie zak?adano gospodarstwa rolne. Podstawowym zaj?ciem ludno?ci by?o pozyskiwanie drewna oraz pasterstwo na sposób wa?aski (wo?oski).
Pierwsze wzmianki odnosz?ce si? do Wis?y to:
- w 1643 r. z polecenia ksi??nej El?biety Lukrecji now? wie? „na Wislach” wpisano do urbarza komory ksi???cej, który dokumentowa? powinno?ci poddanych wobec ksi?cia z tytu?u u?ytkowania ziemi b?d?cej jego w?asno?ci?; - od pocz?tków Wis?y wi?kszo?? jej mieszka?ców wyznawa?a luteranizm, ok. 1620 wzniesiono we wsi ko?ció?; - w 1653 r. zmar?a El?bieta Lukrecja, ostatnia ksi??na cieszy?ska z rodu Piastów, a jej ziemie przypad?y Habsburgom. - w Wi?le wyst?powa?o tzw. „spólnictwo” polegaj?ce na wspólnym posiadaniu gruntu przez braci, ale tak?e osoby obce; wynika?o to z faktu, ?e ziemi uprawnej by?o bardzo ma?o, a obci??enia wobec w?adz zwierzchnich stale ros?y, - Wiosna Ludów (1848 – 1849) przynios?a znacz?ce zmiany w ?yciu nie tylko wi?lan; zniesiono pa?szczyzn?, wprowadzono równo?? obywateli wobec prawa, dopuszczono do wspó?decydowania w wyborach do w?adz ró?nych szczebli, wprowadzono uw?aszczenie za odszkodowaniem (zmiany te utrwali?a Ustawa zasadnicza z 1867 r.), - w 1853 r. ukaza? si? patent cesarski Franciszka Józefa I, moc? którego Komora Cieszy?ska odebra?a góralom prawo do wypasu na pastwiskach kameralnych, co przynios?o negatywne konsekwencje dla mieszka?ców wsi trudni?cych si? sa?asznictwem; gospodarka pasterska powoli zacz??a upada?. Wraz z zako?czeniem I wojny ?wiatowej, Austro – W?gry ulegaj? rozpadowi. Wa?? si? losy ?l?ska Cieszy?skiego. „Wydzia? gminy Wis?a o?wiadcza w imieniu obywateli swej gminy, i? Wis?a jest polska i jako taka prosi o przy??czenie ?l?ska Cieszy?skiego do Polski” – brzmi uchwa?a z 7. marca 1919 r. skierowana do Komisji Koalicyjnej. W lipcu 1920 r. ostatecznie ustalono granic? pa?stwow? mi?dzy Polsk? a Czechos?owacj?. Decyzje w tej sprawie podj??a Rada Ambasadorów. Polska cz??? ?l?ska Cieszy?skiego zosta?a w??czona do nowopowsta?ego województwa ?l?skiego.
W styczniu 1931 r. przyje?d?a do Wis?y, do rezydencji na Zadnim Groniu, Prezydent RP – Ignacy Mo?cicki i odt?d kilka razy w roku b?dzie go?ci? w Wi?le. Rezydencja powsta?a jako dar ludu ?l?skiego dla Prezydenta RP. Rozwija si? ?ycie kulturalne. Nauczyciele organizuj? przede wszystkim ?ycie muzyczne. W 1927 r. powstaje m?ski chór „Echo”, dzia?a chór Zwi?zku Polskiej M?odzie?y Ewangelickiej, a w 1935 r. powstaje grupa regionalna, która odnosi znakomity sukces na ?wi?cie Gór w Zakopanem. Zespo?y te powstaj? i dzia?aj? dzi?ki zaanga?owaniu m.in. Jerzego Drozda i Jana Sztwiertni. W 1937 r. w Wi?le odbywa si? ?wi?to Gór, podczas którego nast?puje prezentacja folkloru polskich górali. Wis?a zosta?a zaj?ta przez wojska niemieckie 2. wrze?nia 1939. Tak jak ca?y ?l?sk Cieszy?ski, zosta?a w??czona do III Rzeszy. Pod okupacj? pozostawa?a do ko?ca kwietnia 1945 r., pierwszego maja tego? roku zosta?a wyzwolona.
Podczas wojny aresztowano i zes?ano do obozów koncentracyjnych wielu znamienitych jej mieszka?ców, g?ównie inteligencj?. Wielu z nich zgin??o, w tym m.in. Micha? Cie?lar – kierownik szko?y w centrum, Jerzy Niemiec – kierownik szko?y w Jaworniku, ks. W?adys?aw Pawlas – prezes Zwi?zku Polskiej M?odzie?y Ewangelickiej w województwie ?l?skim, Jan Sztwiertnia – nauczyciel i kompozytor. Turystyka
Zamek prezydenta RP - Rezydencj? Prezydenta RP Zamek w Wi?le - Czarnym na stoku Zadniego Gronia, budowano w latach 1929 – 1931. Autorem projektu by? wybitny architekt i konserwator Adolf Szyszko – Bohusz. Obiekt powsta? jako dar ludu ?l?skiego dla g?owy pa?stwa. Inne
Chcesz napisać komentarz? Zaloguj się
|
|||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||||
| :: Herb | ||||||||
 |
||||||||
| :: Notka | ||||||||
|
||||||||
| :: Ranking | ||||||||
| :: Pogoda | ||||||||
|
