Ogólne

Historia

Z XIII w. zachowa?y si? liczne dane informuj?ce o transporcie ?ledzi w g??bi kraju . ?wiadczy to ,?e osiedla rybackie prze?ywa?y okres rozwoju . Ich status prawny z racji wy??cznie rybackich funkcji zbli?a? je do pozycji o?rodków miejskich. I tak na pocz?tku drugiej po?owy XIII wieku Hel otrzyma? prawa miejskie z r?k ksi?cia ?wi?tope?ka II. Akt lokacyjny zosta? potwierdzony w przywileju krzy?ackim z roku 1378. Kolejne lata to czasy obfito?ci ?awic ?ledziowych.

Najdawniejszy Hel po?o?ony by? oko?o 1,5 km na zachód od centrum obecnego miasta. Z zachowanych opisów wiadomo, ?e posiada? on murowany Ko?ció?, ratusz, szpital, dwa place targowe, kilka karczm oraz przysta? dla ?odzi rybackich i statków handlowych.
W nast?pstwie spowodowanych si?ami natury przesuni??, t? cz??? pó?wyspu stopniowo poch?ania?y wody zatoki. Pocz?tek tego zjawiska zacz?? si? ju? w XVw. Dlatego w tym okresie powsta? Nowy Hel, który niestety nie zachowa? si? w pe?ni o czym ?wiadczy to, ?e ?redniowieczny ko?ció? ?w. Paw?a i Piotra, który niegdy? wzniesiono w centrum osady, znalaz? si? tu? ko?o przystani w bezpo?rednim zasi?gu fal morskich...,p> W 1417 roku pojawia si? w Nowym Helu ko?ció? po?wi?cony patronowi rybaków - ?w. Piotrowi. Od wieku XVI miasto to zaczyna wyra?nie dominowa? nad upadaj?c? star? osad?. Okres ?wietno?ci Helu powoli dobiega ko?ca. W roku 1466 król uzna? zwierzchnictwo Gda?ska nad Helem a wi??? si? to z wyci?ganiem szeregu uprawnie?, odnosz?cych si? do posiad?o?ci miejskich - Gda?sk przej?? jurysdykcje morsk? wzd?u? ca?ego pó?wyspu.

W 1526 r. Zygmunt Stary przela? na Gda?sk prawa feudalne do posiadania miasta Helu i cz??ci pó?wyspu "po nasze czasy". Ta sytuacja prawna otwiera?a przed Gda?skiem mo?liwo?ci kierowania losami gminy miejskiej Helu.
Wiek XVII i XVIII tragicznie zapisa? si? w dziejach tego miasta. Liczne po?ary i napa?ci oraz zarazy doprowadzi?y do stopniowego wyludnienia osady, co w konsekwencji spowodowa?o utrat? w 1872 praw miejskich. Ich odzyskanie nast?pi?o dopiero w 1963r. Ponowne o?ywienie osadnicze nast?pi?o dopiero w chwili wybudowania niewielkiego portu (1892-93) który sta? si? schronieniem dla ?odzi i kutrów rybackich oraz przystani? dla statków wycieczkowych przyp?ywaj?cych z Gda?ska i Sopotu. W roku 1896 Hel uzyska? status "K?pieliska Ba?tyckiego".

Po zako?czeniu I wojny ?wiatowej Hel staje si? najsilniejszym o?rodkiem rybo?ówstwa oraz bardzo popularnym o?rodkiem kurortu. W 1921r. osada otrzymuje kolejne po??czenie z reszt? kraju. Dyskutowano tak?e nad spraw? budowy szosy przez Pó?wysep Helski. Jednak uznano, ?e jest to zbyt w?ski teren oraz ruch automobilowy zepsu?by urok pierwotnej natury na pó?wyspie. Pomys? budowy drogi doczeka? si? realizacji dopiero w roku 1960. Do roku 1939 powsta?o w Helu nowe osiedle tzw. "Kolonia Rybacka", ko?ció? katolicki, szko?a, port Marynarki Wojennej oraz dwie placówki naukowe: Morskie Laboratorium Rybackie oraz Obserwatorium Geofizyczne. Dekretem Prezydenta RP, w 1936,miejscowo?c staje si? wojskowym "Rejonem Umocnionym".

Pomy?lny rozwój Helu przerwa? wybuch II wojny ?wiatowej. Pó?wysep stanowi? jeden z najd?u?ej broni?cych si? obszarów kraju. Skapitulowa? dopiero 2 pa?dziernika, w kilka dni po kapitulacji Warszawy. Garnizon polski liczy? niespe?na 3000 ?o?nierzy i oficerów. W jego sk?ad wchodzi?a jedna bateria im. H Laskowskiego, sk?adaj?ca si? z 4 dzia? 152 mm, oraz dzia?a mniejszych kalibrów i przeciwlotnicze.

Stawi? czo?o wojskom niemieckim znacznie silniejszym i lepiej uzbrojonym. Hel zosta? wyzwolony jako ostatnie z osiedli polskich 10 maja 1945 roku.
Od zako?czenia II wojny ?wiatowej do roku 1996 dost?p do Helu by? ograniczony ze wzgl?dów militarnych. W rozwoju miasta du?? rol? odegra?y przeobra?enia spo?eczne. Powstaje przedsi?biorstwo po?owów "Arka", a w 1959 - "Koga". Oprócz tego funkcjonuj? w?dzarnie ryb. Wzrasta ruch turystyczny. Z chwil? wybudowania drogi stworzono tak?e po??czenia PKS. Systematycznie modernizowane s? i odnawiane urz?dzenia pla?owe. Polepszenie infrastruktury turystycznej uznano za priorytetowy kierunek dzia?a? w?adz miasta. Obecnie w Helu istniej? dwa porty: rybacki i wojenny. Port rybacki funkcjonuje jako baza kutrów i jako przysta? ?eglugi pasa?erskiej oraz jako przysta? jachtów.
www.hel-miasto.pl

Turystyka

fokarium

Latarnia morska - Nikt ju? nie pami?ta od kiedy na cyplu insula Halae (wyspie helskiej) rozpalano ognie, by statki p?yn?ce w pobli?u, omija?y zdradliwy brzeg. Jedni twierdz?, ?e pierwsze ogniska zap?on??y w ?redniowieczu , inni, ?e dopiero w XVII wieku. ¬ród?a historyczne donosz?, ?e takie ognie palono zwykle na wzgórzach lub wie?y ko?cio?a. Pono? w 1638 roku kapitanowie z Gda?ska zwrócili si? do swych w?adz z pro?b?, by ustawiono latarni? na cyplu. Spe?niono t? pro?b? i zbudowano latarni?, a gdy sp?on??a w 1667 roku, ustawiono now?, na morskim brzegu. Sk?ada?a si? ona ze s?upa, do którego umocowano poprzeczn? belk?. Do belki uwieszono kocio? i spalano w nim smo??. Wi?cej by?o przy tym dymu ni? ognia, ale latarnia spe?nia?a swe zadanie.

Inne