Ogólne

Radom znajduje si? w centralnej Polsce, w po?udniowej cz??ci województwa mazowieckiego nad rzek? Mleczn?. Jest stolic? regionu radomskiego. Historycznie po?o?ony jest w Ma?opolsce, w ziemi sandomierskiej oraz stanowi siedzib? ziemi radomskiej. Geograficznie miasto po?o?one jest na Nizinie Mazowieckiej, na Równinie Radomskiej.

Historia

Kolejny etap w historii Radomia zapocz?tkowa? oko?o 1340 r. Kazimierz Wielki, wyznaczaj?c now? lokacj? miasta i wprowadzaj?c w 1364 r. prawo magdeburskie. Miasto Kazimierzowskie posiada?o rynek, mury obronne d?. 1100 m., fos? umocnion? palami. Wtedy zbudowano ko?ció? pod wezwaniem ?w. Jana Chrzciciela - far?, zamek - rezydencje królów i starostów oraz ratusz, które w przysz?o?ci mia?y sta? si? miejscem wa?nych wydarze? historycznych.

Tutaj w 1401 r. podj?ta zosta?a deklaracja o zjednoczeniu Polski i Litwy, zwana uni? radomsko-wile?sk?. Tu równie? pos?owie czescy ofiarowali koron? czesk? starszemu synowi króla Kazimierza Jagiello?czyka W?adys?awowi. Jego m?odszy syn, obecny patron Radomia, królewicz Kazimierz w latach 1481-1483 zarz?dza? st?d w imieniu ojca Polsk?, daj?c pozna? si? jako w?adca m?dry i sprawiedliwy.

W XIV w. Radom jest stolic? powiatu - jednego z kilku, na jakie dzieli?o si? województwo sandomierskie. Warto nadmieni?, ?e powiat radomski w dobie I Rzeczypospolitej by? znacznie wi?kszy ni? dzisiejsze powiaty i pod wzgl?dem rozleg?o?ci terytorialnej mo?na go porównywa? z województwem radomskim 1975-98. Jego granica opiera?a si? od pó?nocy na rzece Pilicy, od po?udnia za? na rzece Kamiennej. W powiecie Radomskim le?a?y podówczas m.in. Wierzbnik (dzisiejsze Starachowice) i Kamienna.

W po?owie XVII i na pocz?tku XVIII w. miasto zosta?o zniszczone przez najazd wojsk szwedzkich. Wtedy sp?on?? radomski zamek królewski, który ju? nigdy nie odzyska? dawnej ?wietno?ci. Po rozbiorach Radom staje si? siedzib? jednego z cyrku?ów. W 1809 r. w Radomiu ulokowana zostaje stolica Departamentu. W roku 1816 miasto zosta?o stolic? województwa sandomierskiego. W tym okresie w jeden organizm po??czono Stare Miasto, Miasto Kazimierzowskie i przedmie?cia, przeprowadzono regulacj? sieci ulic i cz??ciow? kanalizacj?. Wed?ug projektu Antonio Corazziego wybudowano siedzib? Komisji Wojewódzkiej (dzisiejszy budynek Urz?dów Wojewódzkiego i Miejskiego) i ratusz w formie "palazzo municipale" wed?ug projektu Henryka Marconiego. Tak?e wówczas powsta?a klasycystyczna zabudowa dzisiejszego centrum miasta i za?o?ono pierwszy publiczny ogród spacerowy (tzw. Stary Ogród).

Od roku 1837 Radom sta? si? stolic? Guberni Sandomierskiej. Dni zrywów narodowych, powstania listopadowe i styczniowe to dla mieszka?ców Radomia czas walki z zaborcami. Bardzo wa?nym o?rodkiem patriotyzmu by? ko?ció? i klasztor O.O.Bernardynów, w którym odbywa?y si? narady wojskowe i manifestacje patriotyczne, za co klasztor uleg? kasacji.,p> W po?owie XIX stulecia Radom zacz?? stawa? si? centrum przemys?owo-handlowym z rosn?cym znaczeniem przemys?u garbarskiego, spo?ywczego i mineralnego. W roku 1885 przeprowadzono przez Radom lini? kolejow?, co znacznie przyspieszy?o rozbudow? miasta.

Po I wojnie ?wiatowej i odzyskaniu w 1918 roku niepodleg?o?ci nast?pi? dla Radomia czas bardzo dynamicznego rozwoju. Niebagateln? rol? odegra?o tu jego po?o?enie na terenie Centralnego Okr?gu Przemys?owego. W latach 20-tych usytuowano w Radomiu najnowocze?niejsz? w Polsce Pa?stwow? Wytwórni? Broni, zak?ady telefonów szwedzkiego "Ericsona", fabryki drzewne i papierosów Polskiego Monopolu Tytoniowego, kwit?o budownictwo ogólne i sakralne.

W okresie II wojny ?wiatowej Radom by? siedzib? dystryktu radomskiego w Generalnej Guberni i podobnie jak wi?kszo?? polskich miast do?wiadczy? hitlerowskiego terroru i wyniszczania zamieszkuj?cej go ludno?ci. Wyzwolenie przysz?o 16 stycznia1945 roku.

Lata powojenne to dla Radomia rozbudowa przemys?u, zadomowienie nowych ga??zi gospodarczych i spowodowany migracj? znacz?cy przyrost liczby mieszka?ców od 82 tys. w 1950 r. do obecnych 230 tys. W zwi?zku z tym powstawa?y nowe dzielnice i osiedla mieszkaniowe, takie jak: "XV-Lecia PRL", "Ustronie, "Go??biów", "Po?udnie", "Micha?ów", "Borki". W 1949r utworzono samodzieln? Wy?sz? Szko?? In?yniersk? NOT która da?a pocz?tek pózniejszej Politechnice Radomskiej, a nied?ugo pó?niej Radomskie Towarzystwo Naukowe.

Znamienn? dat? w historii miasta jest czerwiec 1976 r. - dni protestu robotniczego. Ho?d ich bohaterom z?o?y? papie? Jan Pawe? II podczas swojej wizyty w Radomiu w 1991r. W roku 1975 Radom na powrót uzyskuje rang? stolicy województwa. Umo?liwia to rozbudow? miasta oraz rozwój instytucji nauki i kultury. W 1996 r. utworzono Politechnik? Radomsk? w miejsce Wy?szej Szko?y In?ynierskiej.

Ostatnie dziesi?ciolecie w Radomiu to, podobnie jak w ca?ym kraju, okres transformacji ekonomicznych. Wielkie zak?ady przemys?owe, zatrudniaj?ce po kilka, a nawet kilkana?cie tysi?cy pracowników, stopniowo ust?puj? miejsca znacznie mniejszym.

W wyniku reformy administracyjnej w 1998 r. Radom wchodzi w sk?ad nowoutworzonego województwa mazowieckiego. Pomimo utraty statusu sto?ecznego pozosta? wa?nym o?rodkiem o znaczeniu regionalnym. Funkcjonuj? tu m.in. Mazowiecka Komenda Wojewódzka Policji, III Mazowiecki Urz?d Skarbowy, Regionalna Dyrekcja Lasów Pa?stwowych (której podlegaj? tak?e tereny woj. ?wi?tokrzyskiego), Polskie Sieci Elektroenergetyczne 'Wschód' (które obs?uguj? oprócz naszego regionu tak?e województwa lubelskie i ?wi?tokrzyskie), S?d Okr?gowy, Prokuratura Okr?gowa.

Turystyka

grodzisko piotrówka

Najstarszy zabytek murowany to ko?ció? p.w. ?w. Wac?awa na Placu Stare Miasto. Wybudowany w XIII w. w stylu gotyckim, pierwotnie drewniany. By? ko?cio?em parafialnym Starego Radomia. Rozbudowany w XIV i XV w. W XIX w. utraci? dawny wygl?d i funkcje, b?d?c kolejno: magazynem wojskowym, aresztem, szpitalem psychiatrycznym i oddzia?em muzeum. W latach 1978–86 zosta? przebudowany i doprowadzony do stanu obecnego pod kierunkiem prof. Wiktora Zina.

Edukacja

wyzsze seminarium duchowne

Inne