Ogólne

Historia

Starszym miastem jest po?o?one na ?l?sku Bielsko, za?o?one pod koniec XIII wieku przez ksi?cia cieszy?skiego Mieszka I z rodu Piastów. Miasto powsta?o na wa?nym szlaku handlowym, prowadz?cym z Rusi przez Kraków do Wiednia, zwany potem szlakiem "solnym". By? on a? do pocz?tku XX wieku g?ówn? osi? handlow? Podbeskidzia, z któr? zwi?zane by?o ?ycie gospodarcze i pomy?lno?? mieszka?ców Bielska i s?siedniej Bia?ej.

Pierwsza historyczna wzmianka o Bielsku pochodzi z 1312 roku. W 1312 roku miasto wraz z ksi?stwem cieszy?skim, jak i ca?ym ?l?skiem odpad?o od Polski i znalaz?o si? w granicach Królestwa Czeskiego, dziel?c pó?niejsze jego losy i w konsekwencji wchodz?c w sk?ad wielonarodowo?ciowej monarchii austriackiej (a? do 1918 roku).

Turystyka

schronisko na szyndzielni

Mi?o?nicy bia?ego szale?stwa mog? skorzysta? z nartostrady prowadz?cej z Klimczoka przez Szyndzielni? na D?bowiec i do dolnej stacji kolei gondolowej, na stokach tych gór przewa?nie od ko?ca listopada do pocz?tku kwietnia dzia?aj? wyci?gi talerzykowe. ?wietne warunki do uprawiania narciarstwa biegowego panuj? na grzbietach Hrobaczej ??ki, Gaików i Magurki Wilkowickiej (Beskid Ma?y), a tak?e Szyndzielni, Klimczoka oraz B?atniej (Beskid ?l?ski). Obecnie planowana jest budowa o?rodka narciarskiego na Szyndzielni, z po??czeniem jej kolejami krzese?kowymi ze Szczyrkiem oraz Brenn?.

Zabytki:

zamek

Zamek Ksi???t Su?kowskich - dawna siedziba ksi???t cieszy?skich, wzniesione w drugiej po?owie XIV wieku. Proj. J.Pölzelmeyer, a wie?? p?.-zach. proj.E.Rost 1855-1864r. Obecnie jest siedzib? Muzeum w Bielsku-Bia?ej ul. Wzgórze 16

Ratusz - powsta? w latach 1895-1897 wg projektu Emanuela Rosta dla Komunalnej Kasy Oszcz?dno?ci, w stylu eklektyzmu z wyj?tkowo bogat? bry?? oraz detalem elewacji i wn?trz. Obecnie siedziba w?adz miejskich. plac Ratuszowy 1

Teatr Polski - powsta? w latach 1889-1890 wg projektu Emila Förster, wykonawca: A.Walczok, rze?by i sztukaterie: Josef Schener i Adolf Schila z Wiednia, kurtyna malowana w pracowni Johanna Kautsky'ego przez Francesco Angelo Rottonara. Budynek wzorowany na architekturze teatrów Wiednia i Budapesztu. Przebudowa wg projektu firmy Feller & Helmer z Wiednia w 1905r., kolejna przebudowa i remont 2000r. ul. 1 Maja 1

ratusz

Ko?ció? ewangelicki Marcina Lutra w Bia?ej - zbudowany w latach 1792-1798 w stylu klasycystycznym, wg projektu in?.Breuninga. Rozbudowany z dobudow? obecnej wie?y 1832-1833, ul. Staszica

Ko?ció? Opatrzno?ci Bo?ej - powsta? w latach 1760-1769 styl pó?nobarokowy, bogaty wystrój wn?trz. Przebudowa fasady zachodniej wg projektu E.Rosta 1886-1889. W otoczeniu figury kamienne: z rze?b? ?w.Jana Nepomucena (barokowa - 1782r.) z rze?b? ?w.Floriana (barokowa - 1 po?.XIXw.), plac Opatrzno?ci Bo?ej 19

Katedra ?w.Miko?aja - powsta?a w latach 1443-1447 w stylu gotyckim. Niszczona po?arami - 1659, 1750, 1808, 1836, 1860; 1830 - zawalenie si? wie?y. Gruntowna przebudowa i rozbudowa 1908-1910 wg projektu Leopolda Bauera z Wiednia. plac ?w. Miko?aja

ko?ció? ewangelicki w bia?ej

Ko?ció? ?w.Stanis?awa w Starym Bielsku - zbudowany w drugiej po?owie XIV wieku z fundacji ks.cieszy?skiego Przemys?awa I Noszaka. W l.1830-1833 remont, nadbudowa wie?y z ostros?upowym he?mem. Okna kamieniarka gotycka z witra?ami, o?tarz tryptyk gotycki, polichromie w prezbiterium i na ?cianie t?czowej. ul. Klubowa 6

Pomnik Marcina Lutra - powsta? w 1900r., rze?ba Franza Vogela z Wiednia w br?zie. Jedyny w Polsce pomnik tego Reformatowa.

Ko?ció? Ewangelicko-Augsburski PW Zbawiciela - zbudowany w latach 1782-1790, przebudowany 1849-1852, dobudowa wie?y 1895-1896, obecny charakter od 1882r. Po?o?ony w zespole "Bielskiego Syjonu", Plac Marcina Lutra

"Bielski Syjon" - teren na którym zlokalizowane s?:
• Ko?ció? Ewangelicko-Augsburski PW Zbawiciela,
• Szko?a Ewangelicka tzw. nowa (obecnie plebania) - 1792-1794,
• Pomnik Marcina Lutra ze skwerem - 1900,
• Pomnik Mi?o?ci i Wdzi?czno?ci - rekonstrukcja 2001r.
• Szko?a M?ska Ewangelicka i Ewangelickie Seminarium Nauczycielskie (dzi? Pa?stwowa Szko?a Muzyczna) - 1863-1865,
• Szko?a Ewangelicka ?e?ska (dawna, dzi? Szko?a Podstawowa nr 2) - 1896-1897,
• Hala gimnastyczna dawnej ewangelickiej Szko?y M?skiej - 1863-1867,
• Sadzawka Pastorów i skwer przed zachodni? fasad? Ko?cio?a - 1937r.,
• O?rodek wydawniczy "Augustana" - 1987-1991r. - w miejscu wyburzonej "starej" szko?y i domu kantora,
• Cmentarz ewangelicki "Stary" ul.Modrzewskiego (1833r., poszerzony w 1895r.)

dom tkacza

Hotel "Pod Or?em" - zbudowany w latach 1897-1909 w miejscu dawnego zajazdu, jako "Hotel Pod Czarnym Or?em", w stylu pó?nego historyzmu. Wystrój wn?trz z czasu budowy. ul. 11 Listopada 60-62

Dom Tkacza - zbudowany w 2 po?.XVIIIw. - budownictwo regionalne, drewniany o konstrukcji zr?bowej. Mieszkanie i warsztat sukiennika - mistrza cechowego. Uszkodzony po?arem w 1951r. Spalony w 1987r. Zrekonstruowany 1987-1991r. ul. Sobieskiego 51

PARKI MIEJSKIE:

Kina: Kinoplex - 7 sal kinowych, znajduje si? w Sferze
Kino Studio, przy ul. Cieszy?skiej,
Cinemaoff - ul. Wzgórze

Teatry:
Teatr Polski
Teatr Lalek Banialuka im. Jerzego Zitzmana

Muzea:

teatr polski

Inne

Bolek i Lolek zadebiutowali w 1963 roku w odcinku zatytu?owanym "Kusza". Wszystkie filmy z Bolkiem i Lolkiem powsta?y w Studio Filmów Rysunkowych w Bielsku-Bia?ej. Przez 23 lata nakr?cono ponad 150 odcinków w 10 seriach oraz dwa filmy pe?nometra?owe. Najobszerniejsza seria to Przygody Bolka i Lolka, która zawiera 63 odcinki. Pozosta?e serie nie s? tak obszerne, ale bazuj? na jednym ?ci?le okre?lonym temacie, np. podró?e po ?wiecie, sp?dzanie wolnego czasu.